به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رستا، قرارگاه منابع انسانی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش در گزارشی با عنوان «آسیبشناسی ماده پیشنهادی نحوه جذب دانشجومعلمان در سال ۱۴۰۵»، به بررسی ابعاد مختلف طرح پیشنهادی وزارت آموزشوپرورش و وزارت علوم برای تغییر سازوکار جذب دانشجومعلمان پرداخته و نسبت به پیامدهای حذف فرآیند «ارزیابی تکمیلی شایستگی معلمی» هشدار داده است.
در مقدمه این گزارش، با اشاره به شرایط حساس کشور و ضرورت بازنگری در زیرساختهای تربیت نیروی انسانی، تأکید شده است که نسل جدید بیش از هر زمان دیگری به معلمانی مؤمن، متعهد، بصیر و برخوردار از صلاحیتهای حرفهای نیاز دارد و هرگونه تغییر در فرآیند جذب معلم باید در راستای ارتقای کیفیت منابع انسانی آموزشوپرورش صورت گیرد، نه تسهیل صرف در تأمین نیرو.
بر اساس این گزارش، ماده پیشنهادی جدید که بر برگزاری آزمون اختصاصی دانشجومعلم همزمان با آزمون سراسری و حذف کامل ارزیابیهای صلاحیت عمومی، تخصصی و مصاحبههای حرفهای مبتنی است، نه تنها ارتقای فرآیند جذب تلقی نمیشود، بلکه «عقبگردی هزینهزا» محسوب میشود که میتواند تبعات فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی گستردهای به همراه داشته باشد.
این گزارش چهار آسیب اصلی طرح پیشنهادی را مورد تأکید قرار داده است. نخست، تقلیل سنجش هویت معلم به چند سؤال دانشی؛ بدین معنا که آزمونهای کتبی، صرفاً توان علمی داوطلب را میسنجند و قادر به ارزیابی مؤلفههایی همچون تعهد، منش تربیتی، مهارتهای ارتباطی، ثبات شخصیتی و صلاحیتهای حرفهای نیستند. به باور تهیهکنندگان گزارش، این رویکرد میتواند زمینه ورود افرادی را فراهم کند که از نظر علمی توانمند اما از حیث صلاحیتهای تربیتی و اخلاقی فاقد استانداردهای لازم برای حرفه معلمی هستند.
دومین آسیب مورد اشاره، تغییر رویکرد از «تربیتمعلم» به «تأمینمعلم» است. در این گزارش آمده است که مدل جذب مبتنی بر کانونهای ارزیابی در سالهای اخیر کارآمدی خود را اثبات کرده و مورد تأکید سیاستهای کلان کشور نیز قرار گرفته است؛ از این رو کاهش سهم اثر ارزیابی تکمیلی در سال ۱۴۰۴ و حذف کامل آن در سال ۱۴۰۵ میتواند به تثبیت یک روند نادرست در سالهای آینده منجر شود.
سومین محور انتقادی گزارش، کاهش ماندگاری نیروی انسانی جذبشده است. در این بخش تأکید شده که موفقیت بلندمدت در مشاغل انسانی مانند معلمی، بیش از آنکه به نمرات آزمون وابسته باشد، با شاخصهایی نظیر سلامت روان، همدلی، ثبات شخصیت، تعهد سازمانی و تناسب ارزشی ارتباط دارد؛ شاخصهایی که در آزمونهای صرفاً دانشی قابل سنجش نیستند.
چهارمین آسیب نیز تعارض آشکار طرح با قوانین و اسناد بالادستی عنوان شده است. گزارش تصریح میکند حذف ارزیابی شایستگی معلمی با سیاستهای کلی ابلاغی مقام معظم رهبری، سند تحول بنیادین آموزشوپرورش، سیاستهای کیفیتبخشی دانشگاه فرهنگیان و نظامنامه سنجش و پذیرش دانشجوی متعهد خدمت مغایرت دارد؛ اسنادی که همگی بر سنجش صلاحیتهای عمومی، تخصصی، حرفهای و اخلاقی معلمان تأکید کردهاند.
در بخش جمعبندی، تهیهکنندگان گزارش هشدار دادهاند که اجرای این ماده پیشنهادی میتواند به جذب دهها هزار معلم ناکارآمد منجر شود که آثار این انتخاب نادرست حداقل تا ۳۰ سال آینده بر نظام تعلیم و تربیت کشور باقی خواهد ماند.
قرارگاه منابع انسانی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش در پایان، برای جلوگیری از این پیامدها پیشنهادهایی از جمله بازگرداندن سهم حداقل ۲۵ درصدی ارزیابی تکمیلی شایستگی معلمی، تعیین حداقل نصاب علمی برای ورود به مرحله مصاحبه، الزام به کسب حداقل ۵۰ درصد امتیاز مرحله ارزیابی تکمیلی و استفاده از بانک ارزیابان منتخب کانونهای ارزیابی سالهای گذشته را ارائه کرده است.
دریافت فایل
