به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رستا، صادق حسینزاده ملکی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی گفت: باید خدمت روح مطهر شهدای عزیز انقلاب اسلامی، آرزوی طول عمر با عزت و برکت برای رهبر حکیم انقلاب اسلامی و آرزوی توفیق بیش از گذشته برای دولت چهاردهم به ریاست دکتر مسعود پزشکیان داشته باشیم تا همچنان و بیش از گذشته در مسیر گرهگشایی از مسائل مردم و پیشرفت کشور موفق باشد.
صادق حسینزاده ملکی در نشست خبری هفته امور تربیتی و تربیت اسلامی با تأکید بر اهمیت این هفته اظهار کرد: اهمیت هفته امور تربیتی به دلایل مختلف بسیار بالاست؛ چراکه در این هفته با مجموعهای متنوع از ظرفیتها و استعدادهای کمنظیر در ایران عزیز مواجه هستیم که بسیار مهمتر از بسیاری از منابع نفتی و زیرزمینی به شمار میرود. به گفته وی، بزرگترین دارایی ایران نوجوانان، جوانان و دانشآموزان هستند و استعدادها، توانمندیها و انگیزههای نسل جدید، امیدبخش بسیاری از اتفاقات درخشان پیشروی کشور است.
وی افزود: هفته امور تربیتی از یک منظر باید به آسیبشناسی فعالیتهای نظام تعلیم و تربیت بپردازد و از منظر دیگر، زمینه ایدهپردازی، بازنگری و گفتوگو را در نسبت با مأموریت آمادهسازی نسل امروز و آینده ایران فراهم کند. بر همین اساس، مجموعه برنامههای پرورشی نیازمند بازنگری است و آغاز سال فعالیتهای پرورشی از 8 اسفند محسوب میشود. وی تصریح کرد در روزهای اخیر جلسات متعددی برای نقد و بررسی فعالیتها و جمعبندی برنامههای سال آینده برگزار شده است.
خانواده، رکن اصلی تربیت
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با بیان اینکه حوزه امور تربیتی، حوزهای فرادستگاهی و مرتبط با همه اقشار جامعه است، گفت: مهمترین رکن تربیت، خانوادهها هستند و نظام تعلیم و تربیت نقش مکمل فعالیتهای تربیتی خانواده را ایفا میکند.
وی با اشاره به توجه ویژه رئیسجمهور به آموزش و پرورش بیان کرد: ارتقای کیفیت آموزشی به یکی از اولویتهای اصلی دولت تبدیل شده است. به گفته وی، بسیاری از دولتها به دنبال اقدامات زودبازده هستند، اما اینکه دولتی برای دهههای آینده از امروز برنامهریزی کند و برای حل مسائل دانشآموزان تلاش داشته باشد، اتفاقی قابل توجه است.
ارتقای کیفیت آموزشی از مسیر پرورش
حسینزاده ملکی با تأکید بر پیوند آموزش و پرورش گفت: یکی از مهمترین عواملی که میتواند کیفیت آموزشی را ارتقا دهد و متحول کند، تحول و ارتقای فعالیتهای پرورشی است؛ چراکه بسیاری از مهارتهای زندگی و مهارتهای خوشبختی در کلاس درس آموزش داده میشود، اما این فعالیتهای پرورشی است که امکان تمرین این مهارتها را برای دانشآموزان فراهم میکند.
وی افزود: اگر ساعتها درباره اهمیت گفتوگو، تعامل و ارتباطات اجتماعی صحبت شود، اما فرصت تمرین این مهارتها در فعالیتهای پرورشی فراهم نشود، آموزش رسمی نیز به نتایج مطلوب نخواهد رسید.
الگوی پرورشی نوین و برنامه 10 ساله
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با اشاره به الگوی جدید پرورشی گفت: این الگو مبتنی بر اصول اولیهای است که شهیدان رجایی و باهنر در بازمهندسی امور تربیتی پس از انقلاب اسلامی پایهگذاری کردند، اما با توجه به مقتضیات زمان، لبههای فناوری، مسائل روز و نیازهای نوجوانان بازطراحی شده است. وی افزود: شعار هفته امور تربیتی بر همین اساس «پرورشی نوین» انتخاب شده و تمرکز اصلی برنامهها نیز در همین چارچوب است.
وی ادامه داد: تحول و ارتقای فعالیتهای پرورشی فرآیندی زمانبر، پیچیده و حساس است، اما مسیر مشخصی برای آن تعریف شده است. به گفته وی، پژوهشهای مختلفی تحلیل شده، تجربیات برتر جهانی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت برنامهای 10 ساله با برشهای یکساله طراحی شده است تا هم نگاه بلندمدت حفظ شود و هم از گرفتار شدن در مسائل صرفاً روزمره جلوگیری شود.
چهار لایه پرورشی از نگاه دانشآموز
حسینزاده ملکی با تشریح الگوی پرورشی از منظر دانشآموزان گفت: لایه بیرونی فعالیتهای پرورشی آینده بر پایه سرگرمیهای مفید گروهی و فردی است. وی تصریح کرد در حوزه سرگرمی غفلتهایی وجود داشته و سرگرمی صرفاً به معنای بازی نیست.
وی با اشاره به اجرای طرحهایی مانند الگوی «ایرانمون» و بستههای فرهنگی و تربیتی ویژه مدرسه گفت: این بستهها با محوریت انتخابگری مربی و بر اساس سرگرمیهای قابل اجرا با حداقل امکانات طراحی شده و در قالب کتابچه «فانوس» به مربیان پرورشی پیشنهاد شده است.
حسینزاده ملکی لایه دوم را مشارکت و نقشآفرینی اجتماعی دانشآموزان دانست و افزود: فرصت نقشآفرینی دانشآموزان در مدرسه به دلایل مختلفی از جمله تعطیلیهای مکرر کاهش یافته است. وی گفت تغییر نگاه در حوزه پرورشی آغاز شده و یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی مدارس، میزان مشارکت دانشآموزان در فعالیتها قرار گرفته است. لایه سوم به مصرف فرهنگی و تربیتی اختصاص دارد که در آن فرصت گفتوگو، تفکر و تأمل از طریق بستههای کنشآفرین درونمدرسهای و نمایشگاهی برای دانشآموزان فراهم میشود.
وی لایه چهارم را استعدادیابی دانست و تأکید کرد: بزرگترین سرمایه جمهوری اسلامی ایران، استعدادهای دانشآموزان است و الگوهای فراگیر استعدادیابی و استعدادپروری با تکیه بر دیدگاه استادان دانشگاهی در حال طراحی است.
نظامهای پنجگانه حکمرانی پرورشی
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با اشاره به الگوی حکمرانی در این حوزه گفت: فعالیتها در قالب پنج نظام تعریف شده است. نخست، نظام مراقبت از دانشآموزان و برنامه ملی «نماد» است که پس از فراز و فرودهای متعدد، در سال 1403 به تصویب شورای اجتماعی کشور رسید و در سالهای اخیر با قوت بیشتری اجرا شده است.
وی نظام دوم را نظام نقشآفرینی، مشارکت و مسئولیتپذیری دانشآموزان عنوان کرد که با اجرای الگوی «نقشینه» در سال تحصیلی جاری آغاز شده است. نظام سوم، نظام محتوای فرهنگی دانشآموزان؛ نظام چهارم، فناوری؛ و نظام پنجم، استعدادیابی و هدایت تربیتی است. همچنین نظام پرورشی در برنامه درسی نیز در دستور کار قرار دارد و برنامهریزی برای افزودن درس پرورشی با نگاه دانشآموزمحور دنبال میشود.
آمارهای برنامه ملی نماد و حمایت از دانشآموزان
حسینزاده ملکی با تشریح دستاوردهای نظام مراقبت اجتماعی گفت: در سال گذشته حدود 8 میلیون دانشآموز غربالگری شدند و بیش از 377 هزار دانشآموز نیازمند خدمات فوری روانشناختی، خدمات ویژه در مدارس دریافت کردند. همچنین بیش از 107 هزار دانشآموز در مراکز مشاوره مورد رسیدگی قرار گرفتند.
وی افزود: بیش از 26 هزار دانشآموز به دستگاههای مختلف از جمله سازمان بهزیستی، کمیته امداد، وزارت بهداشت و قوه قضاییه ارجاع داده شدند که از این تعداد، حدود 9 هزار پرونده وارد مرحله پیگیری تکمیلی و حدود 7 هزار پرونده بهطور کامل مختومه شده است. وی تأکید کرد فرآیند پیگیری تا شش ماه ادامه دارد تا از بازگشت آسیبها جلوگیری شود.
رکوردشکنی مشارکت دانشآموزان در اعتکاف
صادق حسینزاده ملکی، معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش، با اشاره به شرایط خاص امسال از جمله همزمانی اعتکاف با امتحانات و محدودیت ظرفیت مساجد بیان کرد: برآوردها نشان میداد مشارکت دانشآموزان در اعتکاف کاهش یابد، اما برخلاف پیشبینیها، شاهد افزایش چشمگیر حضور دانشآموزان بودیم.
وی گفت: سال گذشته حدود 580 هزار دانشآموز در اعتکاف شرکت کردند، اما امسال تنها در بیش از 6 هزار مسجد اختصاصی دانشآموزی، بیش از 630 هزار دانشآموز معتکف شدند. وی افزود: با احتساب حضور دانشآموزان در مساجد عمومی، بهطور قطعی میتوان گفت تعداد دانشآموزان معتکف امسال از 800 هزار نفر فراتر رفته است.
به گفته حسینزاده ملکی، از مجموع حدود 12 هزار مسجد میزبان اعتکاف امسال، بیش از نیمی بهصورت تخصصی و اختصاصی برای دانشآموزان در نظر گرفته شد. وی تصریح کرد: در برخی مساجد عمومی نیز 80 تا 90 درصد شرکتکنندگان را دانشآموزان تشکیل میدادند.
مشارکت گسترده دههنودیها در فعالیتهای تربیتی
وی با بیان اینکه بیشترین مشارکت مربوط به دانشآموزان مقطع متوسطه اول بوده است، گفت: امسال از هر هشت دانشآموز ایرانی، یک نفر در اعتکاف شرکت کرده است و در میان دختران مقطع متوسطه نیز نسبت مشارکت قابل توجه بوده است. وی افزود: حضور دههنودیها در اعتکاف بهمراتب بیشتر از نسلهای پیشین بوده که این موضوع از تحولات مثبت فضای تربیتی کشور حکایت دارد.
میدان دادن به دانشآموزان در برنامههای فرهنگی
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش با اشاره به تنوع برنامههای پرورشی گفت: یکی از رویکردهای جدی، میدان دادن به خود دانشآموزان در طراحی و اجرای برنامههاست. وی به تحول در فعالیتهای خبرگزاری پانا اشاره کرد و افزود: در قالب الگوی «نقشینه»، نزدیک به 400 هزار دانشآموز در سراسر کشور نقشهای مختلف را انتخاب کردهاند و برنامههای متنوعی برای آموزش، سازماندهی و میدان دادن به آنان در حال اجراست.
وی ادامه داد: برنامههایی مانند «نورا» با محور روایتگری دانشآموزان از مسائل مدرسه، پروژه مهر و رویدادهای آموزشی اجرا شده و مجموعهای ارزشمند از روایتهای دانشآموزی شکل گرفته است. به گفته وی، این نسل با فناوری ارتباط نزدیکتری دارد و روایتگری آنان پیوند معناداری با ابزارهای نوین رسانهای برقرار کرده است.
توسعه برنامههای ملی دانشآموزی
حسینزاده ملکی با اشاره به مشارکت بیش از 300 هزار دانشآموز در برنامههای مختلف پرورشی امسال گفت: اعزام عمره دانشآموزی نیز نسبت به سال گذشته تقریباً دو برابر شده و حدود هزار و 200 دانشآموز در این برنامه شرکت کردهاند.
وی درباره برنامههای دهه فجر بیان کرد: تلاش شد اجرای جشنها به خود دانشآموزان سپرده شود و در بسیاری از مدارس، حتی مناطق مرزی، شاهد جشنهای پرشور با نقشآفرینی مستقیم دانشآموزان بودیم. وی افزود: در ماه مبارک رمضان نیز برنامههای متنوعی از جمله محافل قرآنی و رویدادهای فرهنگی در حال برگزاری است.
آغاز برنامه ملی «با انرژیها»
معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش در پایان به برنامه ملی «با انرژیها» اشاره کرد و گفت: هدف این برنامه، ایجاد یک حرکت اجتماعی دانشآموزمحور در حوزه مصرف آب و انرژی است. وی افزود: در مرحله ابتدایی، بیش از 2500 مدرسه به این برنامه پیوستهاند و دانشآموزان با تحلیل الگوی مصرف مدرسه، راهکارهای کاهش مصرف آب و انرژی را ارائه میدهند.
به گفته وی، این برنامه علاوه بر کاهش مصرف، به جریانسازی اجتماعی و تقویت نقشآفرینی دانشآموزان منجر میشود و در مراحل بعدی، آثار آن در خانواده و محله نیز قابل سنجش خواهد بود.
