







کافه تجربه را برگزار کنندگان رویداد الفتا به دورهمیهای شبانهای میگویند که در آن شرکتکنندگان از کارهایشان حرف میزنند، به همدیگر راهکار میدهند و سعی میکنند کارهای همدیگر را کامل کنند.
هوش مصنوعی با سرعتی پیش میرود که دیگر نمیتوان آن را نادیده گرفت. از اقتصاد و رسانه گرفته تا شیوههای حکمرانی، رد پای این فناوری در حال پررنگتر شدن است و طبیعی است که آموزش نیز از این قاعده مستثنا نباشد. مدرسه امروز در نقطهای ایستاده که نه میتواند نسبت به فناوری بیتفاوت بماند و نه مجاز است بیتأمل به آن تن بدهد. مسئله، صرفاً ورود یا عدم ورود هوش مصنوعی به آموزش نیست؛ مسئله اصلی، نحوه مواجهه با آن است.
یکی از پلتفرمهای نمایش خانگی مجموعه استندآپ کمدی جدیدی را پخش کرده که «فضای مدرسه» و بهویژه «معلم» را سوژه قرار داده است. با این حال، باید توجه کنیم که عموم جامعه این حرفها را ـ برخی درست و اغلب آمیخته با غلط ـ میبینند و میشنوند و دور نیست که دیوارهای حرمتی که پیشتر با بیتدبیری ترک خورده بود، به طور کامل فرو بریزد و شأن و منزلت معلم در چشم و ذهن دانشآموزان و اولیا آسیب ببیند.
نهضت سوادآموزی که روزگاری یکی از موفقترین نهادهای برخاسته از انقلاب اسلامی در مبارزه با بیسوادی بود، امروز با تحقق بخش عمده مأموریت اولیه خود، با این پرسش جدی مواجه است که آیا همچنان کارکرد مؤثری برای نظام آموزشی و اجتماعی کشور دارد یا خیر؟
آقای وزیر! شب یلدا، در حالی که به استندآپهای ژانر معلم و مدرسه میخندیم و خاطرهی جمعیمان را مرور میکنیم، شما یک دقیقه بیشتر فرصت دارید به چهرهنگاری معلم فکر کنید؛ به تصویری که پشت این خندهها، آرامآرام در ذهن خانوادهها و کودکان شکل میگیرد و با معیشت، منزلت و هویت معلم گره خورده است.
با نزدیکشدن تدریجی به موج بازنشستگی چند صدهزار معلم دهه شصتی طی پنج تا ده سال گذشته، آموزشوپرورش در برابر یکی از مهمترین موقعیتهای چند دهه اخیر برای بازآرایی وضعیت نیروی انسانی و آغاز موجی تازه از تحول قرار دارد. گرچه بخشی از ظرفیتهای این دوره طلایی، به دلیل تصمیمگیریهای پراکنده و دیرهنگام، کمتر مورداستفاده قرار گرفت، اما فرصت تحول و ارتقا در این زمینه از دست نرفته است. تحول در نظام تعلیموتربیت یکروند مستمر، عمیق و چندلایه است و میتوان بااراده و برنامهریزی درست، مسیر آینده را ترمیم و تقویت کرد.
تجمع امروز موافقان افزایش سقف سنی پذیرش در دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی، بار دیگر نقش اقلیتی را آشکار کرد که سالها با فشارهای پیامکی، لابی سیاسی و القای مطالبات شخصی بهعنوان عدالت آموزشی، روند تصمیمسازی آموزشوپرورش را به انحراف کشاندهاند. گروهی که با وجود عدم صلاحیت برای ورود به مسیر تربیت معلم، تلاش میکنند با اعمال فشار رسانهای و سیاسی، قانون را به نفع خود تغییر دهند و منافع ملی را قربانی خواستههای فردی کنند.
در حالیکه طرح تبدیل مراکز تربیت معلم به ۳۱ دانشگاه ملی با عنوان ارتقای ساختار و کیفیت دانشگاه فرهنگیان در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفته، کارشناسان حوزه تعلیم و تربیت این تغییر را موجب تضعیف مأموریت حاکمیتی تربیت معلم و دور شدن از هدف اصلی تأسیس دانشگاه فرهنگیان میدانند.
ساختار جدید دانشگاه فرهنگیان با شعار تحول معرفی شده است، اما بهنظر میرسد بیش از آنکه تحولی در تربیتمعلم ایجاد کند، مأموریت تاریخی این دانشگاه را به سمت تربیتمدرسان سوق میدهد.