خانه / مطالب حقوقی و قضایی / نحوه محاسبه هزينه دادرسی

نحوه محاسبه هزينه دادرسی

نحوه محاسبه هزينه دادرسی

طبق اصل ۳۴ قانون اساسی دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر کس می‌تواند به منظور دادخواهی به دادگاه‏‌های صالح رجوع نماید. اما باید دانست مطرح کردن دعوی در دادگستری هزینه هایی برای فرد دارد. در این بخش نگاهی به هزینه‌ دادرسی و نحوه‌ی محاسبه‌ی آن در دادگاه‌های ایران خواهیم داشت. باید توجه داشت که به جز در موارد استثنایی تا هزینه دادرسی را پرداخت نکنید، به دعوای شما رسیدگی نخواهد شد!
پیش از هرچیز ضروری است بدانیم که دعاوی با هم متفاوت هستند و بر این اساس هزينه دادرسی آن‌ها هم متفاوت است.

انواع دعاوی

الف. دعاوی کیفری

منظور از دعاوی کیفری، آن دسته از دعاوی هستند که محل طرح آن‌ها دادسراست و بعد از وقوع یا احتمال وقوع جرمی مطرح می‌شوند. به این ترتیب کسی که یک دعوای کیفری را مطرح می‌کند ادعا دارد که به دلیل وقوع جرمی، مورد تظلم واقع شده یا خسارت دیده است و از دادگاه می‌خواهد متهم مجازات شود. مانند کسی که مالی از او به سرقت رفته است. اقامه‌ی دعوای کیفری معمولا مستلزم پرداخت هزینه‌ی زیادی برای شاکی نیست.

تقدیم دادخواست و درخواست تعقیب كیفری به مراجع قضائی نیازمند ابطال و الصاق تمبر به مبلغ ده هزار تومان است (دادگاه بعد از دریافت هزینه دادرسی به عنوان رسید تمبری را بر روی دادخواست الصاق می کند؛ این امر ابطال تمبر نام دارد. دادخواست هم فرمی رسمی ‌است که برای طرح دعوا در دادگاه لازم است).

نکته: در شکایت کیفری علیه چک بلامحل این قانون کلی نقض می‌شود و شاکی باید هزینه‌ی بیشتری پرداخت کند. مطابق قانون، هزینه‌ی شكایت كیفری علیه صادر كننده‌ی چك بلامحل تا مبلغ صدهزار تومان، برابر با پنج هزار تومان است. هم چنین هزینه‌‌ی شکواییه علیه چک بلامحل مازاد بر صدهزار تومان و تا یک میلیون تومان، بیست هزار تومان است. این مبلغ به نسبت مازاد بر یک میلیون و تاسقف ده میلیون تومان، سی هزار تومان است. و نسبت به مازاد بر ده میلیون تومان، یک هزارم از مبلغ محاسبه خواهد شد. اجازه دهید برای روشن تر شدن موضوع چند مثال مطرح کنیم.

اگر شما چکی به مبلغ صد هزار تومان داشته باشید هزینه دادرسی این چک حدود 15 هزار تومان خواهد شد (10 هزار تومان برای تقدیم دادخواست شکایت و ۵ هزار تومان به دلیل مبلغ چک). حال فرض کنید که مبلغ چک شما، یک میلیون تومان باشد. در این صورت هزینه دادرسی کیفری این چک چیزی حدود 35 هزار تومان خواهد بود: 10 هزار تومان برای تقدیم دادخواست، ۵ هزار تومان برای مبلغ چک شما تا زیر صدهزار تومان و ۲۰ هزار تومان برای مازاد مبلغ چک بر صد هزار تومان. اکنون در نظر بگیرید که شما یک یا چند چک دارید که مجموع مبالغ آن‌ها ۲۰ میلیون تومان است. هزینه دادرسی کیفری این چک/چک‌ها چیزی حدود 75 هزار تومان خواهد بود: 10 هزار تومان برای تقدیم دادخواست، ۵ هزار تومان برای مبلغ چک تا صد هزار تومان، ۲۰ هزار تومان برای مازاد بر صدهزار تومان تا یک میلیون تومان، ۳۰ هزار تومان برای مازاد بر یک میلیون تومان تا ده میلیون تومان و ۱۰ هزار تومان برای مازاد بر ده میلیون تومان (یک هزارم ده میلیون تومان).

مبالغ جزئی دیگری هم برای برگه‌های دادخواست و … به این مبلغ اضافه می‌شود؛ بهای اوراق دادخواست و اظهارنامه و برگ اجرائيه‌ی دادگاه‌ها و هيئت‌هاي حل اختلاف موضوع قانون كار براي هر برگ ۱۵۰۰ تومان است.

ب. دعاوی حقوقی

در دعاوی حقوقی، پای جرم و مجازات در میان نیست و دیگر به دادسرا مراجعه نمی شود بلکه در این دعاوی افراد برای احقاق حق خود به مراجعی مانند دادگاه یا شورای حل اختلاف مراجعه می‌کنند. دعوای حقوقی بیشتر حاصل ناهماهنگی و خلل در روابط اجتماعی، اقتصادی، خانوادگی افراد و مواردی از این دست هستند. این دسته از دعاوی خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: دعاوی مالی و دعاوی غیرمالی. بدیهی است که نحوه‌ی محاسبه‌ی هزینه دادرسی این دعاوی با یکدیگر یکسان نیست؛ در اینجا به بررسی هر کدام از این دعاوی و هزینه دادرسی آن‌ها می‌پردازیم.

۱. دعاوی غیرمالی؛ همانطور که از نام آن مشخص است دعاوی غیرمالی مسائلی هستند که به طور مستقیم با امور مالی و اقتصادی سر و کار ندارند و خواسته‌ی اصلی شما در این دعوا، پول نیست. به عنوان مثال‌هایی از این دسته می‌توان به دعوای طلاق، دعوای حضانت و تأمین دلیل و تأمین خواسته اشاره کرد.

در اینجا هم هزینه‌ی تقدیم دادخواست ۵ هزار تومان است. اما علاوه بر این، هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی مابین ۳۰ هزار تومان تا ۱۵۰ هزارتومان بسته به نوع دعواست. به عنوان مثال دعاوی مربوط به امور خانواده مثل طلاق هزینه‌ای معادل ۳۰ هزار تومان دارند. اما هزینه‌ی دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول ۱۰۰ هزار تومان است.

۲. دعاوی مالی؛ منظور از دعاوی مالی آن دسته از دعاوی است که به طور مستقیم مالی هستند و عموما خواسته‌ی دعوا در آن‌ها پول است. به عنوان مثال دعوای مطالبه‌ی خسارت، مطالبه‌ی وجه اسناد تجاری مثل چک و سفته از جمله دعاوی مالی هستند.

محاسبه‌ی هزینه‌ دادرسی دعاوی مالی دارای سازوکار خاص خود است. مطابق با قوانین، هزینه‌ی دعاوی مالی در مرحله‌ی بدوی به این شکل محاسبه می‌شود:

تا مبلغ بیست میلیون تومان، دو و نیم درصد از کل مبلغ خواسته

مازاد بر بیست میلیون تومان، سه و نیم درصد مبلغ خواسته

به این ترتیب اگر خواسته‌ی شما ۱۵ میلیون تومان باشد، هزینه دادرسی شما چیزی در حدود ۳۷۵ هزار تومان (+ ۵ هزار تومان هزینه‌ی تقدیم دادخواست + بهای اوراق مورد نیاز) خواهد شد.

حال اگر خواسته‌ی شما معادل ۳۵ میلیون تومان باشد، هزینه دادرسی شما حدود یک میلیون و سی هزارتومان خواهد بود: ۵ هزار تومان هزینه‌ی تقدیم دادخواست، ۵۰۰ هزار تومان هزینه دادرسی به ازای ۲۰ میلیون و ۵۲۵ هزار تومان در ازای ۱۵ میلیون باقی مانده.

علاوه بر هزینه دادرسی، هزینه‌های دیگری نظیر دستمزدِ کارشناس رسمی‌دادگستری نیز وجود دارد که معمولا بر عهده‌ی خواهان است.

دعاوی مطروحه در شورای حل اختلاف

رسیدگی به برخی پرونده‌ها بر عهده‌ی بر شورای حل اختلاف است. در این خصوص برای پرونده‌های حقوقی هزینه‌ی طرح دعوا، ۱۵ هزار تومان و برای پرونده‌های کیفری هزینه‌ی طرح دعوا، ۵ هزار تومان است.

جبران هزینه‌ دادرسی

نکته‌ی حائز اهمیت این است که خواهان در صورت پیروزی در دعوا می‌تواند هزینه‌هایی را که بابت دادرسی پرداخت کرده است از خوانده دریافت کند. اگر شما برنده دعوا باشید، قاضی در حکم خود خوانده را مکلف می کند که هزینه دادرسی را به شما بازگرداند.

برای تسهیل در محاسبه‌ی هزینه‌های دادرسی خود می‌توانید به سایت خدمات الکترونیکی قضایی مراجعه کنید. در این سایت می‌توانید با تعیین نوع و دیگر مشخصات دعوای خود هزینه دادرسی خود را به طور دقیق محاسبه کنید.

 

در جدول انتشار یافته در بخش ضمائم این قانون، روند افزایش سالانه این هزینه ها قابل مشاهده است؛ به نحوی که استفاده از برخی خدمات که تا پیش از این بدون هزینه ارائه می‌شده است، همچون درخواست تصویر از اوراق پرونده، در قانون جدید مستلزم پرداخت هزینه خواهد بود.

هزینه پروانه اشتغال وکلای پایه یک دادگستری و تمدید آن نیز از ۷ میلیون ریال در سال ۹۵، به ۸ میلیون ریال افزایش یافته است.

همانگونه که در جدول زیر مشخص شده است، تعیین قطعی برخی از این موارد منوط به ابلاغ بخشنامه رییس قوه قضاییه است که به محض ابلاغ در همین مطلب قرار داده خواهد شد.

 

بر اساس آنچه در لايحه بودجه سال آينده قید شده، تقديم دادخواست به ديوان عدالت اداري شعب ديوان، 15هزار تومان و به شعب تجديد نظر 30هزار تومان هزينه خواهد داشت. هزينه دادرسي در دعاوي غیرمالي، درخواست تامین دلیل و تامین خواسته در کلیه مراجع قضايي بسته به نوع دعوي از 30 تا 150 هزار تومان متغیر خواهد بود. هزينه دادرسي در مرحله بدوي تا مبلغ 20میلیون تومان، 2.5درصد ارزش خواسته، در مرحله بدوي بیش از 20میلیون تومان 3.5درصد ارزش خواسته خواهد بود.

اين هزينه ها در مرحله تجديد نظر 4.5درصد ارزش خواسته و در مرحله فرجام خواهي 5.5درصد ارزش خواسته است. هزينه دادرسي در صورتي که قیمت خواسته در دعاوي مالي در موقع تقديم دادخواست مشخص نباشد، 100هزار تومان و هزينه اجراي موقت احکام در کلیه مراجع قضايي 20هزار تومان خواهد بود.

هزينه رسیدگي به شکايت ناشي از صدور چک بي محل تا مبلغ 100 هزار تومان، پنج هزار تومان، 100 هزار تومان تا يک میلیون تومان، 20 هزار تومان و يک میلیون تا 10 میلیون تومان، 30 هزار تومان خواهد بود.

وکیل ها براي پروانه وکالت شان چقدر هزینه مي کنند؟

برای گرفتن پروانه وکالت در سال جدید گران می شود اگر قصد گرفتن پروانه وکالت دارید بهتر است از امروز اقدام کنید چراکه افزایش قیمت سال 96 طبق بودجه مطرح شده برای پروانه وکالت شامل هزینه های زیر خواهد بود .

بر اساس لايحه بودجه سال آينده، هزينه صدور پروانه وکالت درجه يک در سال 700 ،1396هزار تومان خواهد بود. هزينه پروانه مترجم رسمي، کارشناس رسمي، وکالت درجه دو، کارآموزان وکالت و کارگشايي مقیم مرکز استان در هر مورد 450هزار تومان و پروانه وکالت درجه سه 250هزار تومان خواهد شد.  هزينه صدور پروانه کارآموزان وکالت و کارگشايي در ساير شهرستان ها 75هزار تومان و هزينه صدور پروانه وکالت اتفاقي 50هزار تومان خواهد بود.

 

نرخ تعرفه های خدمات قضایی در سال ١٣٩۶

عنوان تعرفه سال ١٣٩۶
بهای اوراق دادخواست و اظهارنامه و برگ اجراییه دادگاه‌ها و هیأت‌های حل اختلاف موضوع قانون کار برای هر برگ ٢۰ هزار ریال
در هر مورد که در قوانین حداکثر مجازات کمتر از نود و یک روز حبس و یا مجازات تعزیری موضوع تخلفات رانندگی یا مجازات جایگزین حبس باشد از ٣ میلیون و ٣۰۰ هزار تا ٣٣ میلیون ریال
هر گاه حداقل مجازات کمتر از نود و یک روز حبس و حداکثر آن یکسال یا مجازات جایگزین حبس باشد و به اختیار دادگاه جزای نقدی مورد حکم واقع شود از ٣٣ میلیون تا ٩٩ میلیون ریال
هر گاه حداقل مجازات کمتر از نود و یک روز حبس و حداکثر آن بیشتر از یکسال یا مجازات جایگزین حبس باشد و به اختیار دادگاه جزای نقدی مورد حکم واقع شود از ٩٩ میلیون تا ٩٩۰ میلیون ریال
تقدیم شکایت کیفری ١۰۰ هزار ریال
تقدیم شکایت به دادسرای انتظامی قضات ٣۰۰ هزار ریال
هزینه گواهی امضای مترجم توسط دادگستری برای هر مورد ٣۰۰ هزار ریال
هزینه پلمب اوراق ترجمه شده توسط مترجم رسمی دادگستری ٣۰۰ هزار ریال
هزینه پلمب گواهی صحت ترجمه در هر مورد ٣۰۰ هزار ریال
هزینه مطابقت رونوشت و تصویر با اصل در هر مورد ٣۰۰ هزار ریال
هزینه پروانه اشتغال وابستگان دادگستری و تمدید آن در هر سال
پروانه وکالت پایه ١ ٨ میلیون ریال
پروانه مترجم رسمی، کارشناس رسمی، کارآموزان وکالت و کارگشایی مقیم مرکز هر استان در هر مورد ۵ میلیون ریال
پروانه کارآموزان وکالت و کارگشایی در سایر شهرستان‌ها ٨۵۰ هزار ریال
پروانه وکالت اتفاقی ۶۰۰ هزار ریال
تقدیم دادخواست به شعب دیوان عدالت اداری ٢۰۰ هزار ریال
تقدیم دادخواست به شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ۴۰۰ هزار ریال
هزینه دادرسی در دعاوی غیرمالی، درخواست تأمین دلیل و تأمین خواسته در کلیه مراجع قضایی بسته به نوع دعوا از ۴۰۰ هزار ریال تا ١ میلیون و ٨۰۰ هزار ریال طبق بخشنامه رییس قوه قضاییه
هزینه دادرسی موضوع بند ١٢ ماده ٣ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت
در مرحله بدوی تا مبلغ ٢۰۰ میلیون ریال دو و نیم درصد ارزش خواسته
در مرحله بدوی بیش از ٢۰۰ میلیون ریال سه و نیم درصد ارزش خواسته
در مرحله تجدیدنظر چهار و نیم درصد ارزش خواسته
درمرحله فرجام خواهی پنج و نیم درصد ارزش خواسته
هزینه دادرسی در صورتی که قیمت خواسته در دعاوی مالی در موقع تقدیم دادخواست مشخص نباشد ١ میلیون و ۵۰۰ هزار ریال
هزینه اجرای موقت احکام در کلیه مراجع قضایی ٣۰۰ هزار ریال
هزینه اعتراض و درخواست تجدیدنظر از قراردادهای قابل تجدیدنظر دادگاه و دیوان عالی کشور ٣۰۰ هزار ریال
هزینه تطبیق اوراق با اصل آنها در دفاتر دادگاه ها و دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی ١۵ هزار ریال
هزینه صدور گواهی از مراجع قضایی ۵۰ هزار ریال
هزینه ابلاغ اظهارنامه و واخواست نامه در هر مورد ١۰۰ هزار ریال
هزینه رسیدگی به شکایت کیفری علیه صادرکننده چک بی‌محل
تا مبلغ یک میلیون ریال ۶۰ هزار ریال
نسبت به مازاد تا ده میلیون ریال ٣۰۰ هزار ریال
نسبت به مازاد تا یکصد میلیون ریال ۴۰۰ هزار ریال
مازاد بر یکصد میلیون ریال یک در هزار
هزینه صدور گواهی عدم سوء پیشینه کیفری- نسخه اول ٢۰۰ هزار ریال
هزینه صدور گواهی عدم سوء پیشینه کیفری- نسخه‌های بعدی ١۵۰ هزار ریال
هزینه دادرسی در مرحله تجدیدنظر از احکام کیفری ٣۰۰ هزار ریال
هزینه اجرای احکام دعاوی غیرمالی و احکامی که محکوم به آن تقویم نشده و هزینه اجرای آرا و تصمیمات مراجع غیردادگستری از ۴۰۰ هزار ریال تا ١ میلیون و ٨۰۰ هزار ریال طبق بخشنامه رییس قوه قضاییه
هزینه درخواست اجرای ماده ۴٧٧ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١٣٩٢ ٣۰۰ هزار ریال
هزینه اعتراض شخص ثالث به اجرای احکام مدنی ٢۰۰ هزار ریال
هزینه اعتراض به قرارهای قابل اعتراض دادسرا ٢۰۰ هزار ریال
هزینه درخواست تصویر از اوراق پرونده ۵۰ هزار ریال
هزینه اعاده دادرسی کیفری در دیوان عالی کشور ۵۰۰ هزار ریال
درآمد حاصل از اجرای ماده ٢٣۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۴/١٢/١٣٩٢ مطابق ماده قانونی مربوطه

 

 

حتما ببینید

نحوه اعتراض به رای دادگاه

نحوه اعتراض به رای دادگاه گاهی در دعاوی‌ای که مطرح می‌کنیم یا بر علیه ما …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *