خانه / سلامت و پزشکی / چربی کبد – پیشگیری و درمان

چربی کبد – پیشگیری و درمان

از آنجا که بیماری کبدچرب از جمله بیماری‌های خاموش و بی نشانه است، پیشگیری از ابتلا به آن از جمله اولویت‌ها قرار می‌گیرد، زیرا این بیماری معمولا زمانی خود را نمایان می‌کند که ذرات چربی بخش زیادی از سلول‌های کبدی را به خود درگیر کرده‌اند.

مصرف بی اندازه غذاهای چرب و گنجاندن انواع فست‌فودها و غذاهای آماده در برنامه و رژیم اعضای خانواده این روز‌ها به عنوان یکی از شایع‌ترین دلایل ابتلا به بیماری‌ کبد چرب گزارش شده که ابتلا به آن در میان افراد کم‌تحرک و چاق در مقایسه با دیگر مردم بیشتر است. در این بیماری ذرات درشت و بزرگ چربی در سلول‌های کبد رسوب می‌کنند و به این ترتیب موجب بروز اختلال‌هایی در عملکرد کبد و ابتلا به بیماری‌های مزمن کبد می‌شود که از میان آنها می‌توان به استعداد ابتلا به عفونت‌ها، خونریزی‌های دستگاه گوارش و اختلال در سطح هوشیاری اشاره کرد.

از آنجا که بیماری کبدچرب از جمله بیماری‌های خاموش و بی نشانه است، پیشگیری از ابتلا به آن از جمله اولویت‌ها قرار می‌گیرد، زیرا این بیماری معمولا زمانی خود را نمایان می‌کند که ذرات چربی بخش زیادی از سلول‌های کبدی را به خود درگیر کرده‌اند. کبد چرب پس از درگیر کردن کبد با علائمی مانند ضعف، خستگی و احساس سنگینی و فشار در ناحیه فوقانی و راست شکم بروز می‌کند. خوشبختانه در میان شیوه‌های طبیعی درمان در سراسر جهان، راهکارها و تکنیک‌هایی وجود دارد که می‌توان از آنها برای پیشگیری از ابتلا به کبدچرب اقدام كرد. در اینجا برخی از کاربردی‌ترین و ساده‌ترین این شیوه‌ها را با هم مرور می‌کنیم.

 

 پیشگیری از تجمع چربی‌ها در کبد

نوشیدن چای سبز یا استفاده از عصاره این گیاه دارویی تاثیر زیادی در پیشگیری از تجمع و رسوب چربی‌ها در اطراف کبد دارد، ضمن آنکه می‌تواند به تسریع روند درمانی کبد چرب نیز کمک کند. افرادی که احتمال و استعداد ابتلا به این بیماری در آنها زیاد است مانند افراد چاق و کم‌تحرک می‌توانند با گنجاندن چای سبز در رژیم غذایی روزانه خود از ابتلا به این بیماری پیشگیری کنند، به شرط آنکه در کنار نوشیدن چای سبز، رژیم غذایی سرشار از سبزیجات و میوه‌ها را در برنامه غذایی خود بگنجانند. علاوه بر این، درمانگران چینی بر این باورند که نوشیدن این چای گیاهی به صورت مستمر می‌تواند از ابتلا به سرطان کبد نیز پیشگیری کند.

 

 کاهش جذب چربی با خارمریم

گیاه خارمریم یکی دیگر از گیاهان دارویی است که از آن برای درمان و پیشگیری از بیماری‌های کبدی استفاده می‌کنند. این گیاه از آنجا که ترکیبی به نام سیلی‌مارین دارد، می‌تواند در کاهش میزان جذب چربی به ویژه چربی بد (LDL)، تری‌گلیسیرید و کاهش جذب کلسترول‌موثر باشد.

به همین دلیل بسیاری از درمانگران، این گیاه را از جمله موثرترین‌ گیاهان دارویی برای درمان کبد چرب می‌شناسند و مصرف دمنوش یا خشک این گیاه همراه غذا را در این زمینه موثر می‌دانند. مصرف این گیاه با مشورت متخصص طب سنتی می‌تواند به بهبود عملکرد کبد کمک کرده و سرعت تولید دوباره سلول‌های کبدی را افزایش دهد.

 

  با زنجبیل متابولیسم بدن را افزایش دهید

یکی دیگر از شیوه‌های کاهش جذب چربی در جریان گردش خون و اندام‌های داخلی گنجاندن زنجبیل در برنامه‌غذایی هفتگی است. افرادی که در طول هفته 2 تا 3 بار زنجبیل استفاده می‌کنند، می‌توانند از خواص درمانی آن در افزایش میزان متابولیسم و سوخت و ساز بدن و کاهش جذب چربی‌ها بهره‌مند شوند. برای این منظور می‌توانید یک تکه زنجبیل را درون یک کاسه ماست رنده كرده و آن را بعد از صرف وعده‌های غذایی میل کنید. به اعتقاد برخی از درمانگران شیوه‌های طبیعی درمان نوشیدن دمنوش زنجبیل نیز در کنترل بیماری‌های کبد به ویژه کبد چرب موثر است. نوشیدن این دمنوش می‌تواند به کاهش جذب چربی در اطراف کبد کمک کرده و مانع از ابتلای افراد مستعد به این بیماری شود. مصرف دمنوش زنجبیل یا ماست کم‌چرب حاوی زنجبیل به ویژه در وعده‌هایی که غذای چرب خورده‌اید بسیار اهمیت دارد.

 

 سویا را با گوشت قرمز عوض کنید

یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند از رسوب چربی‌ها در بافت کبد جلوگیری کند، اصلاح رژیم غذایی است. به گفته محققان جایگزین کردن سویا و پروتئین گیاهی به جای پروتئین حیوانی به ویژه گوشت قرمز می‌تواند تاثیر زیادی در کاهش جذب چربی و تری‌گلیسیرید در بافت کبد داشته باشد. از این رو، درمانگران به افراد مستعد ابتلا به کبد چرب و التهاب کبد توصیه می‌کنند در طول هفته برای تهیه غذاهای خود از گوشت قرمز و سویا کنار هم استفاده کنند و مصرف گوشت قرمز را به حداقل برسانند.

 

 دور این غذاها را خط بکشید

اگر به اضافه وزن مبتلایید، اگر کم‌تحرک‌هستید و احتمال ابتلا به کبدچرب را دور نمی‌بینید به شما پیشنهاد می‌کنیم از مصرف غذاهایی مانند غذاهای فریز شده و یخ زده، ترشیجات، ماست پرچرب، سس، نمك زیاد، غذاهای فست‌فود، انواع شیرینی‌ها، پیتزا، انواع سرخ‌ كردنی ها مانند سیر داغ، پیاز داغ، چیپس، پفک، غذاهای چرب و نوشابه های گازدارپرهیز كرده و تا می‌توانید به جای آنها از میوه‌های تازه، سبزیجات مختلف به ویژه کاهو، خیار، هویج و غذاهای سالم و طبیعی استفاده کنید. رعایت این رژیم در تمامی دوره‌های سنی به پیشگیری از ابتلا به کبد چرب و دیگر بیماری‌های کبد کمک می‌کند.

 

 آبلیمو را فراموش نکنید

نوشیدن یک لیوان آب که در آن عصاره یک لیموترش تازه وجود دارد در آغاز روز می‌تواند بهترین دارو برای پیشگیری از ابتلا به کبد چرب باشد. از آنجا که لیمو سرشار از ویتامین C است و به عنوان یک آنتی‌اکسیدان می‌تواند نقش موثری در هضم و جذب مواد مفید در بدن داشته باشد، قابلیت زیادی در پیشگیری و درمان کبد چرب دارد.

 

  از زردچوبه غافل نشوید

به تازگی محققان دانشگاه «سنت لوئیس» از تاثیر زردچوبه بر کنترل بیماری کبد چرب در افراد چاقی که به این بیماری مبتلا هستند خبر داده‌اند. بر اساس این تحقیقات مشخص شده، افرادی که از زردچوبه به عنوان یک چاشنی در برنامه روزانه خود استفاده می‌کنند کبد مقاوم‌تری در برابر ابتلا به بیماری کبد چرب دارند و احتمال ذخیره شدن ذرات چربی در کبد آنها کمتر است. از این رو این محققان به مردم توصیه می‌کنند مصرف زردچوبه را به عنوان یک ادویه موثر و درمانگر در برنامه هفتگی و حتی روزانه خود بگنجانند.

 

  عرقیات گیاهی بنوشید

عرق گیاهی شاه‌تره، خارشتر و کاسنی از جمله داروهای گیاهی موثر در کنترل و درمان کبد چرب به شمار می‌آیند. این نوشیدنی‌های گیاهی از آنجا که طبعی سرد و تر دارند موجب کاهش میزان کلسترول خون می‌شوند و در عین حال به پاکسازی کبد و بدن از سموم و مواد زائد هم کمک می‌کنند.

به اعتقاد درمانگران، نوشیدن یك تا 2 لیوان ازیکی از عرقیات شاه‌تره، کاسنی و خارشتر یا ترکیبی از آنها می‌تواند تاثیر زیادی در پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های کبد به ویژه کبد چرب و سیروز کبدی داشته باشد و احتمال ابتلا به این بیماری‌ها را به صفر برساند.

 

چه افرادی استعداد ابتلا به کبد چرب دارند؟

به گفته درمانگران، افراد چاق و دچار اضافه وزن که کمترین میزان تحرک را دارند اصلی‌ترین گروه‌ها برای ابتلا به بیماری کبد چرب هستند. اما در کنار این گروه، گروه‌های دیگری هم وجود دارند که بیشترین آمادگی را برای ابتلا به این بیماری دارند.

  •  از طرفی افراد بی تحرک و علاقه‌مند به غذاهای آماده و فست‌ فودها نیز در گروه افراد مستعد ابتلا به کبد چرب هستند، بنابراین باید هوشیار باشند و با مشورت پزشک خود آزمایش‌های لازم در این زمینه را انجام دهند.
  •  به گفته برخی از متخصصان، مصرف بی‌رویه و بی قاعده ویتامین A نیز می‌تواند یک عامل محرک برای ابتلا به بیماری کبد چرب باشد که در نهایت فرد را با خطر رسوب چربی در بافت‌های کبد و اختلال در عملکرد این عضو رو به رو کند.

 

ورزش کوتاه ترین و مهم ترین راه در درمان کبد چرب

متخصصین بیماری های کبد و گوارش معتقدند اولین و مهمترین قدم در درمان این بیماری ورزش کردن است و بیمار باید سبک و روش زندگی خود را تغییر بدهد.

مجموعه‌ای از عوامل باعث رسوب مزمن چربی در کبد و التهاب و نارسایی مزمن در کبد می‌شوند در بین این عوامل دیابت یک علت مهم و شناخته شده در ایجاد کبد چرب می‌باشد و هر چه طول مدت ابتلا به دیابت طولانی باشد و یا درمان آن ناقص انجام گیرد احتمال ابتلا به کبد چرب در این افراد بیشتر است و در آنها ابتلا به التهاب ناشی از کبد چرب بیشتر از افراد عادی است. تغيير الگوي غذايي در دهه هاي اخير و بخصوص افزايش مصرف غذاهاي چرب و آماده و نداشتن تحرک و فعاليت فيزيکي منظم باعث افزايش وزن و چاقي در بيشتر افراد شده است. يکي از عوارض اين تغيير الگوي زندگي شيوع بيماري هاي مختلف و از جمله بيماري کبد چرب است.

اغلب بیماران مبتلا به کبد چرب بین ۴۰تا۶۰ سال سن دارند و بیماری در زنان شا یع تر است. کبد چرب در کودکان با سن بالاتر از ۱۰سال نیز می‌تواند ایجاد شود .این اختلال کبدی مزمن بوده وبرای سالها پایدار خواهد ماند .

چاقی به تنهایی می‌تواند زمینه ساز کبد چرب باشد و عوامل ژنتیکی در کنار دیگر عوامل در ایجاد کبد چرب  دخیل است، در برخی بیماران افزایش چربی خون جزء LDL کلسترول در بیماران مبتلا رویت می‌شود که در درمان این افراد کم کردن LDL نقش موثری خواهد داشت. برخی افراد هستند که در آنها بیماریهای زمینه منجر به ابتلای آنها به کبد چرب غیر الکلی می‌شود مثل اختلال در متابولیسم و برخی هپاتیتهای مزمن مثل هپاتیت Bو C هم ممکن است همرا با کبد چرب دیده شود .

پیشگیری از ابتلا به کبد چرب
همانطور که اشاره شد چاقی به ویژه چاقی شکمی نقش مهمی در افزایش خطر ابتلا به کبد چرب دارد. بر همین اساس، داشتن پیاده روی منظم به میزان حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه در روز توصیه می شود. اگر شما وقت رفتن به باشگاه ورزشی را ندارید، پیاده روی در مسیر کار یا پارک را می توانید جایگزین نمایید.حواستان باشد که ۳۰ دقیقه ورزش در طول روز، از بهترین راه‌های درمانی برای بهبود بیماری کبد چرب است.

نقش ورزش در درمان کبد چرب
با توجه به معرفی عللی (چاقی، دیابت)  که باعث بروز بیماری کبد چرب می شود، در همین ابتدای گزارش مشخص شد که با انجام دادن ورزش می توان از عللی که خطر بروز بیماری کبد چرب را افزایش می دهد ، جلوگیری کرد.در واقع بهترين روش و آسان ترين راه درمان کبد چرب حذف عوامل ايجادکننده بيماري است. به عنوان مثال فرد چاقي که دچار کبد چرب شده است با انجام ورزش بصورت مستمر (دست کم 5 بار در هفته و هر بار 20 دقيقه پياده روي يا دويدن آهسته)، و همچنین با اصلاح شيوه تغذيه از طريق يک رژيم غذايي سالم و متعادل، کم کالري و کم چرب می تواند اضافه وزنش را کاهش دهد ویا فرد ديابتي با کنترل ديابت خود که پیش از این اشاره شد که فرد دیابتی علاوه بر درمان دارویی توسط پزشک و رژیم غذایی با فعاليت هاي بدني و ورزش منظم می تواند دیابت خود را کنترل کند و با کنترل این بیماری از  بيماري کبد چرب نیز رهايي پيدا مي کند.

دکتر مهدی پزشکی مدرس متخصص گوارش در خصوص درمان بیماری کبد چرب معتقد است: این بیماری درمان دارویی و قطعی ندارد و تنها با ورزش می توان این بیماری را بهبود بخشید.
داشتن یک  رژیم غذایی صحیح ، کاهش وزن و ورزش را موثرترین راه های درمان کبد چرب است .اما شناخته شده‌ترین و معروف ترین روش برای درمان کبد چرب ورزش همراه با کاهش وزن است و حتی دیده شده در بیمارانی که کاهش وزن نداشته‌اند، ورزش نقش مهمی در بهبود کبد چرب را داشته است و در آخر استفاده از داروهای کاهنده قند خون در بیماران دیابتی و استفاده از داروهای کاهنده LDL در بیماران مبتلا به کلسترول از راه‌های مفید در کنار ورزش و کاهش وزن برای درمان کبد چرب است.

هرچند احتمال وقوع مرگ يا از کار افتادن کامل کبد در پي بروز عارضه “کبد چرب” بسيار نادر است، اما به دليل عملکرد حياتي که کبد در تصفيه و پالايش خون، تنظيم هورمون هاي بدن، ذخيره گلوکز (قند)، ترشح صفرا و کمک به هضم غذا و… دارد، توجه به درمان بموقع آن بسيار اهميت دارد.

ورزش های مناسب در درمان کبد چرب
برای درمان کبد چرب ورزش خاصی توصیه نشده است و این افراد ممنوعیتی برای ورزش کردن ندارند اما طبق توصیه پزشکان به بیماران مبتلا به کبد چرب این افراد يا باید هر روز 20 دقيقه ورزش کنند يا يک روز درميان يک ساعت به انجام فعاليت‌هاي ورزشي بپردازند. بيماران بايد بدانند که ورزش بايد مداوم انجام شود تا تاثيرگذار باشد نه اينکه 2 روز آن را انجام دهند و 3 روز انجام ندهند. ضمن اينکه لازم نيست اين 20 دقيقه يا يک ساعت، مداوم باشد، بيمار مي‌تواند 2 تا 10 دقيقه يا 4 تا 15 دقيقه ورزش کند. اين توصيه به‏خصوص براي افرادي است که به دليل مشکلات اسکلتي‌-عضلاني قادر به ورزش طولاني نيستند. فرد يا بايد سريع راه برود يا از سربالايي بالا برود و… تا به بدن فشار بيايد و عرق کند، ضربان قلبش تند شود و به نفس‌نفس زدن بيفتد. چنين ورزش‌هايي هم وزن را پايين مي‌آورد و هم کبد چرب را بهبود مي‌بخشد.

 

حتما ببینید

غذاهایی که باعث یبوست میشه وغذاهایی ضد یبوست

غذاهایی که باعث یبوست میشه وغذاهایی ضد یبوست یکی از مهمترین علل یبوست رژیم غذایی غلط …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *